Bài 6. Vai

Khoa học

trò của không khí và bảo vệ môi trường
không khí (Tiết 1)

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
- Quan sát và làm thí nghiệm để giải thích được vai trò của không khí đối với sự
cháy.
- Trình bày được vai trò và ứng dụng tính chất của không khí đối với sự sống.
- Chủ động học tập, tìm hiểu nội dung bài học, biết lắng nghe và trả lời nội dung
trong bài học từ đó khám phá được lợi ích của không khí trong cuộc sống.
- Tham gia tích cực vào các hoạt động khám phá tìm hiểu vai trò của không khí
đối với sự cháy.
- Giải thích được vai trò của không khí trong đời sống, sản xuất
- Thực hiện tốt nhiệm vụ trong hoạt động tìm hiểu, khám phá và chia sẻ cùng
nhóm bạn về lợi ích của việc bảo vệ bầu không khí trong cuộc sống.
- Hình thành phẩm chất trách nhiệm trong việc bảo vệ bầu không khí trong sạch.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Đồ dùng thí nghiệm: Gồm 3 cây nến giống nhau; 2 cốc thủy tinh có kích
thước khác nhau.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Hoạt động mở đầu
* Khởi động: GV hỏi: Khi thổi không khí vào bếp than hoặc bếp củi thì lửa sẽ
cháy to lên hay nhỏ đi? Vì sao?
- GV đưa ra hình ảnh (bếp than, bếp củi)
- GV tổ chức cho HS làm việc cá nhân, khuyến khích HS chia sẻ suy nghĩ của
mình và chưa cần chốt ý kiến đúng. (lửa sẽ cháy to hơn)
- GV nhận xét, tuyên dương.
- GV gọi HS đọc thông tin cung cấp kiến thức trong kí hiệu con ong.
- GV dẫn dắt HS: Ô-xi cần cho sự cháy, mà trong thành phần của không khí có
khí ô-xi, vì vậy, không khí cần cho sự cháy và duy trì sự cháy. Sau đây chúng ta
sẽ làm thí nghiệm để chứng minh điều này.
* Kết nối: GV dẫn dắt vào bài học mới: Bài 6: Vai trò của không khí và bảo vệ
môi trường không khí. (tiết 1)
2. Hoạt động hình thành kiến thức mới
Hoạt động 1. Tiến hành thí nghiệm chứng minh không khí cần cho sự cháy
Bước 1: Làm việc nhóm để tiến hành thí nghiệm (Tùy theo sự chuẩn bị thí
nghiệm đã được phân công chuẩn bị trước)
- GV phân nhóm, yêu cầu thảo luận: Giải thích kết quả và trả lời câu hỏi ở logo
trang 24 SGK: Cần phải làm gì để duy trì sự cháy đối với các cây nến B, C? Vì
sao?
- GV tổ chức cho HS thí nghiệm: Đốt cho ba cây nến cháy. Sau đó, đồng thời úp
cốc thủy tinh nhỏ lên cây nến B và cốc thủy tinh to lên cây nến C (Hình 1).
Quan sát và cho biết cây nến nào cháy lâu hơn.

- Giải thích kết quả: Cây nến A cháy lâu nhất vì không bị úp cốc. Cây nến B tắt
nhanh nhất, vì cốc úp cây nến B nhỏ hơn dẫn tới có ít không khí nhất, nghĩa là
ô- xi ít nhất. Cây nến C cháy lâu hơn cây nến B, vì cốc úp cây nên C to hơn nên
chứa nhiều không khí hơn…
Bước 2: Làm việc cả lớp.
- GV gọi đại diện của 2 nhóm trình bày kết quả, giải thích và trả lời câu hỏi.
Cần phải làm gì để duy trì sự cháy đối với cây nên B, C? Vì sao? (Muốn các cây
nến B và C tiếp tục cháy, ta phải tiếp tục cung cấp không khí cho chúng, vì
không có ô- xi thì không thể duy trì sự cháy.)
- GV gọi HS nhận xét phần trình bày của các nhóm, tuyên dương các nhóm có
câu trả lời chính xác, chốt lại cách giải thích và lưu ý HS
+ Khí các cây nến B, C tắt thì trong cốc chỉ hết ô-xi, còn các thành phần khác
của không khí như ni-tơ, các-bô-níc vẫn còn.
+ Muốn các cây nến B, C tiếp tục cháy thì ta phải tiếp tục cung cấp thêm không
khí cho nó bằng cách: nếu nến đã tắt thì phỉa châm lửa lại, còn nếu sắp tắt thì
nhấc cốc lên không khí vào thêm trong cốc.
3. Hoạt động luyện tập, thực hành
Hoạt động 2: Tìm hiểu một số cách chữa cháy trong thực tế
Bước 1: Làm việc nhóm 4
- HS hoạt động nhóm thảo luận yêu cầu phần luyện tập vận dụng ở trang 24
SGK: Trong các buổi diễn tập phòng cháy chữa cháy, người ta sử dụng chăn ướt
chụp lên đám cháy để dập lửa. Hãy giải thích vì sao có thể dập lửa như vậy.
Bước 2: Làm việc cả lớp
- GV gọi đại diện 1 – 2 nhóm trình bày câu trả lời, đại diện các nhóm khác chú
ý lắng nghe, đối chiếu đáp án và nhận xét.
- GV nhận xét phần trình bày của các nhóm và chốt lại phần giải thích:
+ Phải nhúng chăn ướt để chăn không bị cháy.
+ Chụp chăn ướt lên đám cháy để ngăn không khí tiếp xúc với vật đang cháy
tức là ngăn nguồn cũng cấp ô-xi cho vật đang cháy, khiến đám cháy không còn
ô-xi thì sẽ tắt.
* Luyện tập, vận dụng:
- HS đưa thêm một số cách chữa cháy trong thực tế mà các em biết.
- GV nhận xét, tuyên dương
- GV thống kê một số cách chữa cháy trong thực tế.
4. Hoạt động vận dụng
Hoạt động 3: Tìm hiểu về vai trò của không khí đối với sự sống
Bước 1: Làm việc cá nhân
- GV yêu cầu HS đọc nội dung trang 25 SGK để thấy được vai trò của ô-xi
trong không khí với hoạt động hô hấp của con người, động vật và thực vật; vai
trò của khí các-bô-níc trong quá trình quang hợp ở thực vật.
- GV yêu cầu HS quan sát (Hình 2) trang 25 SGK. Trình bày vai trò của không
khí đối với sự sống theo hiểu biết của mình và gợi ý trên hình.
Bước 2: Làm việc cả lớp.

- GV chiếu hình 2 lên bảng, mời 3 HS lần lượt lên bảng chỉ và trình bày vai trò
của không khí đối với sự sống.
- GV cho HS nhận xét, bổ sung
- GV nhận xét và chốt kiến thức: Hình 2 có hai phần: phần bên trái mô tả quá
trình hô hấp của con người và động vật, thực vật: hít khí ô-xi trong không khí,
thở ra khí các-bô-níc vào không khí; phần bên phải mô tả quá trình quang hợp
dưới ánh sáng mặt trời của thực vật nhận khí các-bô-níc từ không khí, nhả ra khí
ô-xi vào không khí.
Hoạt động 4: Giải thích vai trò của không khí trong cuộc sống
- GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân:
tiến hành quan sát các hình 3,4 ở trang 25 SGK yêu cầu HS: nêu được ý nghĩa
của mỗi việc làm trong hình (hoặc trả lời câu hỏi vì sao phải sử dụng quạt thông
gió cho nhà kính để trồng cây; vì sao phải sử dụng bình có chứa khí ô-xi khi
lặn); qua đó thấy được sự vận dụng vai trò của không khí trong đời sống, sản
xuất.
- HS trình bày ý nghĩa của mỗi việc làm trong hình trước lớp.
- GV cho HS nhận xét, bổ sung
- Hình 3: Việc sử dụng quạt thông gió cho nhà kính là để tạo hiệu ứng làm mới
không khí trong nhà kính, đảm bảo không khí từ ngoài có thể vào trong nhà
kính và ngược lại. Từ đó cung cấp đủ lượng khí ô - xi cho cây phát triển và thải
được khí các-bô-níc ra bên ngoài.
- Hình 4: Sử dụng bình chứa khí ô - xi khi lặn là để cung cấp khí ô - xi cho sự
thở của người thợ lặn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức: Không khí có vài trò duy trì sự cháy và sự
sống.
- Yêu cầu HS đọc nội dung kiến thức cốt lõi trang 25 SGK: Không khí có vai trò
duy trì sự cháy và duy trì sự sống.
- GV nhận xét tiết học, tuyên dương, nhắc nhở. GV giao nhiệm vụ về nhà và
dặn dò tìm hiểu tiết 2.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
................................................................................................................................
................................................................................................................................